İki narıncı pələng ağ bala dünyaya gətirə bilərmi?

AFP xəbər agentliyi xəbər verir ki, nadir bir ağ pələng balası müəyyən müddət əvvəl Nikaraquadakı bir zooparkda anadan olub və anası tərəfindən rədd edildikdən sonra insanlar tərəfindən böyüdülür . Nieve (İspan dilində “qar”) adlanan bala ağ rəngdədir, lakin valideynlərinin hər ikisi Hindistandan gələn narıncı Bengal pələngləridir. Bəs iki narıncı pələngin balası necə oldu ki ağ dünyaya gəldi?

Ağ pələng nədir? 

Ağ pələnglər Hindistan, Banqladeş, Nepal və Butanda tapılan bir pələng alt növü olan Bengal pələnginin ( Panthera tigris tigris ) nadir bir formasıdır . Bunlar ayrı bir növ deyil. Daha doğrusu, solğun rəng, tək bir gendəki resessiv bir mutasiyanın nəticəsidir, yəni xüsusiyyəti ifadə etmək üçün genin iki nüsxəsinə ehtiyac var.

2013-cü ildə bir qrup Çinli tədqiqatçı bu xüsusiyyətdən məsul SLC45A2 adlı bir piqment geninin olduğunu aşkarladı və tapıntılarını Current Biology jurnalında yayımladı . Ağ pələnglər bu genin normal pələnglərin narıncı kürkünün alınması üçün birləşən qırmızı və sarı rəngli piqmentlərin istehsalına mane olan bir dəyişikliyə malikdir.

Bu piqmentlər olmadan pələnglər ağ rəngdə doğulur. Dəyişiklik qara piqmentlərə maneə törətmir, buna görə də ağ pələnglərdə hələ də qara zolaqlar vardır

Ağ pələnglər haradan gəlir?

Ağ Bengal pələngləri bir vaxtlar nadir hallarda vəhşi təbiətdə tapıldı. Hindistan yarımadasında qeydə alınan ən qədim mənzərə 1500-cü illərə təsadüf edir.

Current Biology-də yayımlanan 2013-cü il araşdırmasına görə, bilinən son sərbəst ağ pələng 1958-ci ildə vurulub.

Bu gün ağ pələnglər yalnız zooparklar və safari parkları kimi yerlərdə rast gəlinir.

Əsir ağ pələnglərin demək olar ki, hamısı 1951-ci ildə Hindistanda bala kimi vəhşi təbiətdən tutulan Mohan adlı bir erkəkdən pələngdən gəlir.

Mohan`ın nəslini ağ xəz mutasiyası daşıyan gen dəyişməsinin ötürülmə şansını artırmaq üçün qəsdən artırıldığı bildirilir.

Ağ pələnglərin qohum çarpazlaşması dünyadakı ağ pələnglərin mutasiyanı canlı saxladı. Ancaq araşdırma müəllifləri bu qohum çarpazlaşmanın erkən ölüm, ölü doğum və kimi bir sıra sağlamlıq problemlərinə yol açdığını yazdı.

Zooparklar nəsli kəsilməkdə olan növlərin vəhşi populyasiyalarının qorunması vasitəsi kimi yetişdirilməsinə daha çox diqqət yetirməyə başladıqca, bu sağlamlıq problemləri və ağ pələnglər içərisində genetik müxtəlifliyin olmaması problemə çevrildi.

2011-ci ildə Zooparklar və Akvariumlar Birliyi, akkreditə olunmuş qurumların sağlamlıq problemləri və damazlıq proqramlarına təsirləri səbəbi ilə ağ pələnglər kimi nadir rəngli “morfları ” yetişdirməməli olduğunu bildirdi.

Mutasiya, hazırda yaşayan pələnglərdə hələ də mövcuddur və xüsusiyyət resessiv olduğundan, ağ olmayan fərdlər də mutasiyanı daşıyırlar.

Nievenin halına gəldikdə isə Nikaragua zooparkında Nieve’nin babası ağ idi və Nieve’nin hər iki valideynləri narıncı olmasına baxmayaraq resessiv gen daşıyırdılar, lakin Nieve, mutasiyanın bir nüsxəsini hər iki valideyndən miras aldığına görə ağ kürklə doğuldu.

 

Araşdırmaçı yazar:Elnur İmamaliyev

 

 

Həmçinin  bax: Albinizm nədir?

Həmçinin  bax: tehsilim.org/biologiya-ixtisasi/