Ekoloji Sistemlər

Ekosistem nədir ? ; canlı və cansız varlıqların bir sahədə qarşılıqlı təsiridir. Təbiət anlayışı ekosistemlərin tamamlanması nəticəsində ortaya çıxır. Ekosistem çox böyük bir ərazidir. Bu ərazidə yaşayan hər bir canlının müəyyən vəzifə və vəzifələri var. Ekosistem içərisində canlı və cansız varlığın olmaması təbiətin tarazlığını pozmaq üçün kifayətdir. Ekosistem çox geniş anlayışdır. Ekosistemlər ekologiyanın ayrılmaz bir hissəsidir.

Ekologiya nədir? ; Canlı və ya cansız varlıqların qarşılıqlı əlaqəsini və ümumi əlaqələrini öyrənən elm sahəsi ekologiyadır. Ekosistemi canlı və cansız varlıqların ünsiyyəti olaraq qısaca müəyyən etmək olar. Ekosistemin əsas 2 növü vardır:

Deməli ekosistem ikiyə bölünür. Yerüstü ekosistem və su ekosisteminə bölünür. Yer ekosistemi; dərə, mağara, meşə, dağ, səhra və şəhər. Su ekosistemi; şirin su və duzlu su kimi göstərilə bilər. Nümunə  olaraq dəniz, okean, bataqlıqlar, axınlar və.s misal göstərmək olar.

  Yer ekosistemi

Dünyada yer ekosistemi üçün bir çox böyük ekoloji sahə mövcuddur. Biomes geologiya, iqlim, torpaq, bitki örtüyü və s. Kimi amillərlə müəyyən edilə bilər. Yer ekosisteminin tərkibində quruda məskunlaşan bitki və heyvanlar var. Səhra biomlarını isti və quru çöllər kimi təyin etmək düzgün olardı. Su biomları şirin su biomları və duzlu su biomları olaraq ikiyə bölünür. Meşə biomları üç əsas biomaya bölünür: mülayim tropik, yağış meşələri və şimal meşələri. Çayır biyomları iki kateqoriyaya bölünür: geniş çəmən və mülayim çəmən. Böyük tundra biomları isə qütb bölgəsi və alp tundralarına ayrılır.

 Yer ekosistemi

Su ekosistemi 

Ekosistemin digər növü su ekosistemi adlanır. Canlı və ya cansız orqanizmləri ehtiva edən bir damla su da su ekosisteminin bir hissəsidir. Su olan bataqlıq ərazilərdə su ekosistemi içərisindədir. Su ekosistemində göbələklər, böcəklər, sürünənlər, bitkilər, heyvanlar var. Məlumdur ki, viruslar su ekosisteminin çox vacib hissəsidir. Viruslar qida və enerji dövriyyəsində çox vacib rol oynayır. Yer ekosistemi kimi, su ekosistemi də çox böyük bir ərazini əhatə edir. İçərisində canlı və ya cansız varlıq var.

  Su ekosistemi

 

 

Yazar: Şəbnəm Yusubova